මීට ටික කලකට පෙර මම 1980 වසරේ කලවාන ආසනය සම්බන්ධයෙන් ඇති වූ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධන අර්බුදය ගැන ලිව්වෙමි.
මෙය ජනාධිපති ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාගේ රජය විසින් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවට අතපෙවීමට දැරූ මුල්කාලීන උත්සාහයක් වූ අතර, එයින් ඡන්ද අයිතියට සහ අධිකරණයේ බලතලවලට ද මැදිහත් වීමට උත්සාහ කෙරිණි. ස්වාධීන අධිකරණයක් සහ ස්වාධීන මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයෙකු විසින් වාසනාවකට මෙන් එය ව්යර්ථ කරන ලදී.
1977 මහ මැතිවරණයේදී, කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සරත් මුත්තෙට්ටුවේගමට වඩා වැඩි ඡන්ද 1,662 කින් කලවාන ආසනය ජයග්රහණය කිරීමට එක්සත් ජාතික පක්ෂය සමත් විය. නොබෝ කලකින්ම, අබේරත්න පිලපිටිය මන්ත්රීවරයා පාර්ලිමේන්තුවට තේරී පත්වීම අභියෝගයට ලක් කරමින් මැතිවරණ පෙත්සමක් ගොනු කරන ලදී.
මෙම මැතිවරණ පෙත්සම විභාග වෙමින් පවතින අතරතුර, පිලපිටිය මහතා මාස තුනක් පාර්ලිමේන්තුවෙන් නිවාඩු නොලබා නොපැමිණි අතර, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව ක්රියාත්මක වීම හේතුවෙන් ඔහුගේ ආසනය හිස් වූ බව ප්රකාශයට පත් කරන ලදී. 1978 ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ ප්රතිපාදනවලට අනුව, එක්සත් ජාතික පක්ෂය විසින් එම ආසනය සඳහා පිලපිටිය මහතාව නැවත පත් කරන ලදී.
මැතිවරණ පෙත්සම විභාග කිරීම අඛණ්ඩව සිදු වූ අතර, මැතිවරණ පෙත්සම පිළිගත් අභියාචනාධිකරණය පාර්ලිමේන්තුවෙන් පිලපිටිය මහතාගේ මන්ත්රී ධුරය අහෝසි කළේය. මේ හේතුවෙන් කලවාන සඳහා අතුරු මැතිවරණයක් ප්රකාශයට පත් කෙරිණි.
මෙම අවස්ථාවේදී අතුරු මැතිවරණයකින් පරාජයට පත්වීමේ අවදානම මඟහරවා ගැනීමට රජය උත්සාහ කළේය. ඔවුන් එය සිදු කළේ, පිලපිටිය මහතා දැන් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රීවරයෙකු ලෙස කටයුතු කරන්නේ 1977 මහ මැතිවරණයේ ජයග්රහණය නිසා නොව, පාර්ලිමේන්තුවට මාස තුනක් නොපැමිණීමෙන් පසු ඔහුව නැවත පත් කිරීමේ ප්රතිඵලයක් ලෙස යැයි තර්ක කරමිනි.
එක්සත් ජාතික පක්ෂයට පිලපිටිය මහතාව නැවත පත් කිරීමට අයිතිය ලැබුණේ ඔහු මහ මැතිවරණයෙන් අදාළ ආසනය ජයග්රහණය කළ නිසාම පමණක් වූ බැවින්, මෙම තර්කය පැහැදිලිවම දෝෂ සහිත විය. අභියාචනාධිකරණය විසින් ඔහුගේ මන්ත්රී ධුරය අහෝසි කර තිබියදීත්, කතානායකවරයා පිලපිටිය මහතාගේ මෙම හාස්යජනක තර්කය පිළිගනිමින් ඔහුට පාර්ලිමේන්තුවේ සිය අසුන ගැනීමට අවසර දුන්නේය.
කතානායකවරයාගේ තීරණය එසේ වුවද, එවකට මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාව සිටි එම්.ඒ. පියසේකර මහතා කලවාන අතුරු මැතිවරණය පැවැත්වීමට තීරණය කළේය. මෙම අතුරු මැතිවරණයට තරග නොකිරීමට එක්සත් ජාතික පක්ෂය තීරණය කළේය. කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ සරත් මුත්තෙට්ටුවේගම මෙම ආසනය සඳහා නාමයෝජනා භාර දුන් අතර, එක්සත් ජාතික පක්ෂය ස්වාධීන අපේක්ෂකයෙකු වූ ලයනල් ගුණසේකරට සහාය පළ කළේය. අතුරු මැතිවරණය 1981 ජනවාරි 12 වන දිනට නියම විය.
මේ වන විට එවකට පැවති රජය තමන්වම අසීරු තත්ත්වයකට පත් කරගෙන සිටි අතර ඔවුන්ට ඉන් පසුබසින්නට අවශ්ය නොවීය.
කලවාන ආසනය සඳහා පමණක් අතිරේක මන්ත්රීවරයෙකු පත් කර ගැනීම සඳහා ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක් ගෙන ඒමේ අදහස ජනාධිපති ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතාට පහළ වූයේ මෙහිදීය. එක් මන්ත්රී ධුරයක් පිලපිටිය මහතාව තබා ගැනීමටත්, අනෙක අතුරු මැතිවරණයෙන් තේරී පත්වන නව මන්ත්රීවරයාට ලබා දීමටත් ඒ අනුව සැලසුම් විය.
ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 3 වැනි සංශෝධනය මේ ආකාරයෙන් ජාතික අවශ්යතාවක් මත හදිසි පනත් කෙටුම්පතක් ලෙස හඳුන්වා දෙන ලදී. එය ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයක මුවාවෙන් සිදු කළ අශෝභන දේශපාලන වාසි ලබාගැනීමේ ක්රියාවක් විය.
ජනාධිපතිවරයා විසින් මෙම පනත් කෙටුම්පත ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය වෙත යොමු කරන ලදී. එකල නීතිඥ මණ්ඩලයේ සිටි නිර්භීතම සාමාජිකයෙකු වූ එස්. නඩේසන් මහතා සහ ශ්රී ලංකා නීතිඥ සංගමයේ ආරම්භක සාමාජිකයෙකු මෙන්ම වෙහෙස නොබලා මානව හිමිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි සූරියා වික්රමසිංහ මහත්මිය විසින් නියෝජනය කළ සිවිල් අයිතිවාසිකම් ව්යාපාරය විසින් මෙම පනත් කෙටුම්පත අභියෝගයට ලක් කරන ලදී.
නත්තල් දිනට පසු දින අගවිනිසුරු සමරකෝන් සහ විනිසුරුවරුන් වන සමරවික්රම, වීරරත්න, ශර්වානන්ද සහ වනසුන්දර යන මහත්වරුන්ගෙන් සමන්විත පංච පුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ලක් විසින් මෙම පෙත්සම විභාග කරන ලදී. රජය වෙනුවෙන් නීතිපති ශිව පසුපති මහතාම පෞද්ගලිකව පෙනී සිටියේය.
මෙම පනත් කෙටුම්පත මඟින් ඡන්ද බලය සහ පරමාධිපත්යය උල්ලංඝනය වන බවත්, එබැවින් එය සම්මත කිරීමට රජයට තිබූ තුනෙන් දෙකේ බහුතර බලයට අමතරව ජනමත විචාරණයකදී ජනතාවගේ අනුමැතිය ද අවශ්ය බවත් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළේය.
ඉන් ටික කලකට පසු පිලපිටිය මහතා පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා අස්විය. ඒ අනුව සරත් මුත්තෙට්ටුවේගම මහතා වැඩි ඡන්ද 2,403කින් අතුරු මැතිවරණයෙන් තේරී පත් වූ අතර 1981 ජනවාරි මාසයේදී ඔහුට හිමි නියමිත ස්ථානය පාර්ලිමේන්තුව තුළ හිමිකර කරගැනුණි.
ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ තීරණය සහ මැතිවරණ කොමසාරිස්වරයාගේ අවංකභාවය හා ඍජු බව හේතුවෙන්, ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව විකෘති කිරීමට ගත් මුල්කාලීන සහ අශෝභන උත්සාහයක් එලස ඵලදායී ලෙස නිමාවට පත් විය.
ජනාධිපති නීතිඥ සාලිය පීරිස් | පරිවර්තනය – AI
